Englishمعماری الحاقی (Additive Architecture) یکی از پیچیدهترین رویکردهای طراحی در معماری معاصر است. در این شیوه، معمار بهجای تخریب یک بنای موجود یا بازسازی کامل آن، لایهای جدید به ساختمان اضافه میکند؛ لایهای که باید در عین احترام به گذشته، هویت مستقل خود را نیز حفظ کند.
چالش اصلی معماری الحاقی، طراحی یک «گفتوگو» میان دو زمان است؛ گذشته و اکنون. اگر این گفتوگو به درستی شکل بگیرد، نتیجه نه تقلیدی از معماری قدیم خواهد بود و نه حجمی بیگانه که به ساختمان تحمیل شده است. بلکه معماری جدید، ادامهای آگاهانه بر روایت بنای موجود خواهد بود.
در سالهای اخیر، معماران ایرانی نیز پروژههایی را خلق کردهاند که هرکدام به شیوهای متفاوت به این موضوع پرداختهاند. در ادامه، پنج نمونه شاخص از معماری الحاقی و مداخله در بنای موجود را مرور میکنیم.
۱. خانهی شاعر
احیای خانهی آیدا و شاملو در مرکز شهر تهران، شبیه به معماری پارازایتیک
۲. کارخانه آرگو
کارخانه آرگو بیش از آنکه یک پروژه الحاقی کلاسیک باشد، نمونهای موفق از مداخله معاصر در یک بنای صنعتی است. در این پروژه، عناصر جدید تلاش نمیکنند گذشته را پنهان کنند؛ بلکه با نمایش تفاوت خود، ارزش تاریخی ساختمان را برجستهتر میکنند.
۳. جی کافه
کوچک مقیاس نسبت به بقیه، اما با ظرافت
۴. پلتفرم تیل
پلتفرم در شهرستان شهسوار انجام شده
۵. پلتفرم وست
پلتفرم وست در هانری کربن تهران مستقر شده مثل
معماری الحاقی؛ فراتر از اضافه کردن یک حجم
بسیاری تصور میکنند معماری الحاقی تنها به معنای اضافه کردن یک بخش جدید به ساختمان است، اما واقعیت چیز دیگری است. ارزش یک پروژه الحاقی زمانی مشخص میشود که مرز میان معماری گذشته و امروز، نه حذف شود و نه تقلید؛ بلکه هر دو بتوانند در کنار هم خوانده شوند.
شاید به همین دلیل است که موفقترین پروژههای الحاقی، پروژههایی نیستند که الحاق در آنها کمتر دیده میشود، بلکه آنهایی هستند که گفتوگویی صادقانه میان دو دوره زمانی برقرار میکنند؛ گفتوگویی که نه گذشته را انکار میکند و نه امروز را.
